(mede)eigenaarschap 21e eeuwse vaardigheden communicatie
Leestijd 4 - 5 min
1 maand geleden
Elkaar beter leren kennen
‘Maak van de ander geen vreemde’. Dat was het thema van het burgerschapsproject op De Korenaer aan de Rector Baptistlaan in Eindhoven. De school voor voortgezet speciaal onderwijs vindt het belangrijk dat leerlingen elkaar beter leren kennen, zonder vooroordelen. Verschillende activiteiten droegen daaraan bij. Zo gingen de leerlingen op pad om te vloggen en werd er voor het eerst een leerlingvertrouwenspersoon gekozen. Marieke Damen en Zoï Karneris vertellen er meer over.

Voor leerlingen is het ‘normaal’ om elkaar aan te spreken op hun huidskleur. Marieke, orthopedagoog: “Ze bedoelen er niet altijd iets mee, maar we zien het als onze pedagogische taak om deze gewoonte bij leerlingen te doorbreken. Het is belangrijk dat ze elkaar leren kennen zonder vooroordelen.”
Samen met intern begeleider Linda Sleegers woonde Marieke een aantal werkbijeenkomsten bij van het Meldpunt Discriminatie. Dit leidde tot het opzetten van het burgerschapsproject ‘Maak van de ander geen vreemde’. “In de voorbereiding viel ons op dat leerlingen elkaar eigenlijk niet echt kennen. Best raar als je samen in een klas zit.” vindt Marieke.

Vlogworkshop

Zoï is orthopedagoog in opleiding en zij ontwikkelde samen met Marieke het lesprogramma voor de week. Eén van de onderdelen: een workshop vloggen. “Voorafgaand aan de workshop is in de klassen een aflevering van het programma Puberruil gekeken, waarin twee jongens met verschillende culturele achtergronden een kijkje in elkaars leven namen. Dit leek ons voor onze leerlingen ook erg leuk, maar dit zou veel vragen van de ouders.” Er kwam een leuk alternatief: een vlogworkshop voor leerlingen. Zoï: “Leerlingen hebben vlogs over hun leven in de klas laten zien.”
De vlogworkshop was een flinke stap buiten de comfortzone van de leerlingen. Zoï: “In het begin zaten de jongens en een enkel meisje nog wat ongemakkelijk op hun stoel, maar na een half uurtje heeft de docent met hulp van de leerlingen toch een heuse mini-vlog in elkaar gezet.” Na het klassikale gedeelte gingen leerlingen zelf het park in waar lachbuien gefilmd werden en de vlogs zelf gemonteerd werden.”

Wat heb je allemaal nodig voor een betekenisvol bestaan? Daar hoort burgerschap zeker bij.
 
Fotografie Maartje van Berkel
 
Marieke (links) en Zoï bedachten hoe leerlingen elkaar beter kunnen leren kennen zonder vooroordelen.

Complimenten uitdelen

Ook het complimentenspel was onderdeel van het burgerschapsproject. Marieke: “Als ik leerlingen tijdens de intake vraag welke positieve zaken er over hen in het dossier staan, krijg ik daar bijna nooit antwoord op. Vraag ik naar de dingen die minder goed gaan, dan krijg ik een hele waslijst te horen. Werk aan de winkel dus. Dat hebben we gedaan met het complimentenspel. De leerlingen gaven iedere klasgenoot een compliment. De complimenten werden opgeschreven en hebben een mooie plek gekregen in de klas of op de gang.” Een ander succesnummer was het vrienden- en familiespel. Net als de cultuurlunch waarvoor de leerlingen eten meenamen uit hun eigen cultuur.
“We hopen dat deze themaweek de start is van een cultuuromslag”, vertelt Marieke. “Om het thema levendig te houden blijven we de spellen spelen binnen het reguliere lesprogramma. Over een half jaar organiseren we in de Week tegen het Pesten weer een dergelijke week. We hopen dat hierdoor meer verbinding op school ontstaat.”

Trotse leerlingen

De vlogworkshop, die wat rumoerig begon, eindigde met een groep trotse leerlingen die allemaal hun zelfgemaakte vlog presenteerden in de klas. Zoï: “Je moet je bloot geven als je vlogt, en dat was voor de leerlingen best even wennen. Extra leuk is het dan om aan het eind hun tevreden gezichten en de mooie eindresultaten te zien.”

“Eigenlijk heel nieuwsgierig naar elkaar”

Normaal gesproken zitten de leerlingen van Janneke, mentor van een derde klas vmbo, allemaal aan een apart tafeltje, maar voor het familie- en vriendenspel werd een grote kring gemaakt. Dat spel draait om elkaar beter leren kennen.

Janneke: “Het ging heel goed! Natuurlijk vraagt het spel dat ze elkaar vertrouwen. Dat is niet vanzelfsprekend voor deze leerlingen, maar ze luisterden heel goed naar elkaar. Mooi om te zien was dat de leerlingen ook écht doorvroegen. Leerlingen dachten elkaar te kennen, maar ze waren regelmatig verrast over elkaars antwoorden.”

Inmiddels hebben de leerlingen Janneke al meerdere keren gevraagd om het spel nog eens te spelen. “We hebben het al vier keer gespeeld. Echt superleuk! In de gewone lessen is er weinig ruimte voor dit soort gesprekken. Om wat meer variatie in de vragen aan te brengen heb ik ook het spel ‘Leer elkaar beter kennen’ geïntroduceerd. Hierdoor leren ze elkaar beter kennen, leren naar elkaar te luisteren en elkaar vragen stellen. Eigenlijk zijn leerlingen heel nieuwsgierig naar elkaar.”

Nieuw: leerlingvertrouwenspersoon

Bram (14) is de vertrouwensleerling voor de onderbouw: “Ik denk dat leerlingen sneller om hulp vragen aan een andere leerling dan aan een volwassene. Zelf vind ik het leuk om te helpen. Dat doe ik uit mezelf, maar nu kan ik het vaker doen. Als iemand een probleem heeft, kan die daardoor minder goed leren of zich concentreren op een toets. Het is dan fijn als iemand met je meedenkt om een oplossing te bedenken. Om mijzelf voor te stellen als vertrouwensleerling ben ik de klassen rondgegaan samen met de bovenbouwleerling die gekozen is. We hebben uitgelegd wat we kunnen betekenen.”

Ook maken de vertrouwensleerlingen een poster waarop zij de dingen zetten die zij belangrijk vinden voor de omgang met elkaar in de school. Respect, elkaar helpen, niet discrimineren zijn voorbeelden die daarop komen te staan. “De leerlingen mogen zelf ook aanvullingen doen en dan maken we van het geheel een poster die in alle klassen komt te hangen”, vertelt Bram. “Als leerlingvertrouwenspersoon neem ik dan het voortouw om leerlingen erop te wijzen als ze zich er niet aan houden. En natuurlijk hoop ik dat ze elkaar er ook op gaan aanspreken.”

datum 14-12-2018
auteur Anne-Marie Veldkamp
eerder verschenen Samen betekenisvol leren sector Zuid voorjaar 2018

Aloysius Stichting sector Zuid

Kerkstraat 3

6085 AX Horn
Tel: 0475 583 242

sectorbureauzuid@aloysiusstichting.nl